sate tôm (dã chiến) từ vỏ đầu tôm

Sate tôm là món đầu tiên mình nghĩ tới khi dư vỏ đầu tôm. Giải phóng diện tích ngăn đông tủ lạnh cho đỡ chật.

Khi nào nhà làm món gì có tôm luộc nhiều, y như rằng dư cả mớ vỏ đầu tôm. Lúc đầu toàn bỏ đi không, nhưng những lần sau đó mình thử tích luỹ coi sao. Trước mắt mình gom lại rồi trữ trong ngăn đông , chứ cũng chưa biết làm món gì nữa.

Cho tới khi lúc đang ăn tô bún bò (ở nhà) mà hết sate, tự nhiên nghĩ sao không làm thử sate tôm từ vỏ đầu tôm ta? Không ngờ dã chiến thôi mà thơm mùi tôm (hơn sate tôm đóng sẵn). Không nói ra không nghĩ làm sate từ vỏ đầu tôm luôn đó!

Nội dung chính

📖 công thức

100g vỏ đầu tôm (cỡ 10 đầu tôm)
20g tỏi (cỡ 3-4 tép)
20g ớt tươi ( khoảng 05 trái ớt)
10g nước mắm
250g dầu ăn
Gia vị: muối, đường,bột ngọt.

♨️ cách làm

Bước 1: Chuẩn bị nguyên liệu

1.1 Ớt tươi

Luộc ớt tươi qua nước sôi, trong vòng 5 phút.
Vớt ra, để ớt nguội và ráo.
Bỏ đi bớt hột ớt nếu không muốn sate quá cay (không bắt buộc).
Băm nhỏ ớt ra.

1.2 Tỏi

Lột vỏ và băm nhuyễn tỏi.

Bước 2: Sơ chế vỏ đầu tôm

Có 2 dạng vỏ đầu tôm: còn sống hoặc đã làm chín. Dù ở trạng thái nào thì mình cũng nên rang sấy vỏ đầu tôm cho khô lại. Mục đích là làm dậy mùi thơm nồng từ tôm.

Rang hoặc nướng để gạch tôm săn lại, không còn nước. Vỏ đầu tôm khô ráo, chuyển sang màu cam.

Dễ dàng xay nhuyễn vỏ đầu tôm ra (nếu mình đã rang khô, không còn ướt).

Bước 3: Xào sate vỏ đầu tôm

3.1 Phi dầu tỏi

Cho dầu ăn và tỏi băm vào chảo. Phi thơm để tỏi vàng giòn.
Vớt tỏi phi vàng ra và để riêng.

Lúc này mình vẫn giữ lại dầu tỏi ở trong chảo để bắt đầu xào vỏ đầu tôm.

3.2 Xào vỏ đầu tôm với gia vị

Xào vỏ đầu tôm cho săn lại. Sau đó, mình nêm nếm gia vị cho vừa miệng.
Tiếp tục thêm ớt bằm vào xào chung, để tạo màu và vị cay cho sate. Ở công đoạn này, mình xào ở lửa vừa, để tránh làm ớt khét, làm màu sate không đẹp nữa.
Cho đến khi thấy hỗn hợp ướt gạch đầu tôm nữa, chính là lúc vỏ đầu tôm khô ráo và tạo mùi thơm.Nên chú ý có thể hơi sặc hoặc cay mắt khi với ớt xào.
Tắt bếp, để sate nguội tự nhiên. Cuối cùng, cho tỏi phi (3.1) vào trộn đều với sate để hoàn thành.

Bước 4: Bảo quản sate vỏ đầu tôm

Đợi hũ sate nguội hoàn toàn, mình cho keo/ hũ đựng có nắp.
Để sate nơi thoáng mát hoặc tốt hơn là cất trong ngăn mát tủ lạnh.
- Nhiệt độ phòng, không bị nắng chiếu trực tiếp: ăn trong vòng 3-10 ngày.
- Ngăn mát tủ lạnh: cỡ được 1-2 tháng.

📌 mẹo & ghi chú

Điều chỉnh lượng ớt tươi phù hợp, tuỳ theo muốn sate tôm cay nhiều hay ít.
Sử dụng ớt khô sẽ đỡ cay hơn so với ớt tươi.
Cân chỉnh lượng nước mắm và gia vị nói chung theo khẩu vị riêng.
Không cho tỏi phi vào khi sate còn trên bếp, vì dễ làm tỏi phi khét. Chờ sate bớt nóng rồi hẵng trộn cùng tỏi phi.
Để sate tôm tự làm không bị thiu hay mốc trắng, mình để ý những điểm như là:
- Tiệt trùng hũ đựng khô ráo và không đọng nước .
- Sate tôm nguội hẳn rồi mới cho vào ngăn mát để bảo quản.

Những điểm trên cần để ý khi làm công thức sate đơn giản. Ngoài ra, tuỳ ý thêm thắt những nguyên liệu khác để sate đặc biệt hơn. Ví dụ như: sả, riềng, đậu phộng, mè, cà chua…

⚠️ lưu ý

Biến vỏ đầu tôm thành mẻ sate “có giá” hơn khi mình chú trọng ở 2 nguyên liệu: dầu ăn và nước mắm.

1. Dầu ăn

Chiếm lượng lớn trong công thức, dầu ăn giúp các nguyên liệu được ngập mặt. Nhờ đó, sa tế tôm không chỉ thấm gia vị hơn mà còn để được lâu hơn. Do đó, mình nên chọn dầu ăn có những đặc điểm sau:

2. Nước mắm

Có nước mắm, mình cảm thấy chỉ cần ngửi thôi đã thấy sate dậy mùi thơm rồi. Điều này mình rút ra được sau khi làm 2 mẻ sate: không nêm và thêm nước mắm. Mẻ sate có nước mắm, vị đậm đà và dậy mùi tôm hơn nhiều. Nhờ vậy mà mình “ăn gian” nâng cấp thứ hạng cho sate vỏ đầu tôm.

Tuy nhiên, không phải nước mắm nào cũng tạo được “chemistry” (“phản ứng hoá học”) tốt với vỏ đầu tôm. Tiêu chuẩn chính là thuộc dòng nước mắm cốt hoặc nước mắm nhĩ. Đều được ủ chượp từ cá , nước mắm truyền thống mang ưu điểm cạnh tranh so với nước mắm công nghiệp:

💡ứng dụng sate vỏ đầu tôm

Sate vỏ đầu tôm cũng đa năng như sate tôm vậy. Mình liệt kê những gợi ý mà mình đã từng làm thực tế:

Chấm trực tiếp

Bánh tráng trộn/bánh tráng cuốn
Há cảo/Dimsum
Đồ viên chiên
Nước chấm cho các món nước: hủ tiếu bò viên, bún bò, mì trộn…

Chế biến thành món

Bún bò
Thịt heo/ Hải sản nướng
Bánh mì nướng muối ớt
Lẩu sate…

🩺 dinh dưỡng

Bảng thành phần dinh dưỡng cho 1 công thức (~350g sau chế biến)

chất đạm

8.9 g

chất béo

250.7 g

carbohydrate

14.8 g

đường

6.6 g

chất xơ

2.2 g

natri

1,335 mg

năng lượng

2,314 kcal

Giá trị dinh dưỡng trung bình dùng để chấm (~5g)

Thành phần	Giá trị	% NRV
chất đạm	0.1 g	0.2%
chất béo	3.6 g	5.5%
carbohydrate	0.2 g	0.1%
đường	0.1 g	0.2%
natri	19 mg	1%
năng lượng	33 kCal	1.7%

Giá trị dinh dưỡng trung bình dùng để chế biến (~15g)

Thành phần	Giá trị	% NRV
chất đạm	0.4 g	0.8%
chất béo	10.7 g	16.5%
carbohydrate	0.6 g	0.2%
đường	0.3 g	0.6%
natri	57 mg	2.8%
năng lượng	99 kCal	5%

Nhận xét

Đừng hết hồn khi thấy nguyên công thức sate tôm có năng lượng và chất béo cao như vậy. Thực tế mình chỉ dùng lượng sate nhỏ dù là chấm hay nấu.

Chất béo là điểm nhấn, chiếm % cao nhất trong % NRV. Thế nhưng, mình sử dụng dầu ăn sạch và mới, nên sate góp phần cung cấp chất béo tốt cho 1 bữa ăn.
Điểm cộng nữa là lượng natri rất thấp. Đồng nghĩa muối trong sate tự làm ít lắm,không sợ tích nước hay tăng huyết áp.

*% NRV: tỷ lệ đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày (với khẩu phần 2,000 kCal) của mỗi thành phần dinh dưỡng có trong 1 khẩu phần ăn.*

💰chi phí ước tính

vỏ đầu tôm

tỏi

1,000

ớt tươi

2,000

dầu ăn

13,750

nước mắm